Intensieve en activerende les

Pedagogisch en didactisch Literatuur Bestaand materiaal Good practice / Expert
Indicatoren vanuit ICAT lesobservatieformulier Voorbeelden van goede praktijk ICALT
De leraar stimuleert het zelfvertrouwen van zwakke leerlingen De leraar geeft op een positieve wijze feedback op vragen van zwakke leerlingen, uit bij zwakke leerlingen positieve verwachtingen over wat ze gaan doen, geeft zwakke leerlingen complimenten over hun werk, honoreert de bijdragen van zwakke leerlingen
De leraar hanteert werkvormen die leerlingen activeren De leraar maakt gebruik van gespreks-en discussievormen, zorgt voor geleide inoefening, laat leerlingen in groepen werken, maakt gebruik van ICT, gebruikt een variëteit aan instructie strategieën, varieert opdrachten, varieert lesmaterialen, gebruikt de lesmaterialen en voorbeelden uit het dagelijks leven, stelt veel vragen
De leraar stimuleert leerlingen om over oplossingen na te denken De leraar geeft de leerlingen aanwijzingen voor de oplossing, leert de leerlingen oplossings-en opzoek strategieën ,leert leerlingen bronnen raadplegen, biedt leerlingen checklists voor het oplossen van problemen
De leraar stelt vragen die leerlingen tot denken aanzetten De leraar wacht lang genoeg om alle leerlingen de kans te geven een antwoord te geven, moedigt leerlingen aan elkaar vragen te stellen en dingen uit te leggen, vraagt leerlingen de verschillende stappen van hun strategie uit te leggen, checkt regelmatig of uitleg begrepen is, stelt vragen die leerlingen aan het denken zetten en feedback uitlokken,, controleert regelmatig of leerlingen begrijpen waar de les over gaat.
De leraar laat leerlingen hardop denken De leraar geeft leerlingen de gelegenheid hardop oplossingen te bedenken, vraag leerlingen oplossingen te verbaliseren
De leraar zorgt voor interactieve instructie De leraar bevordert de onderlinge interactie tussen leerlingen, bevordert de interactie tussen de leraar en de leerlingen
De leraar verduidelijkt bij de aanvang van de les de lesdoelen De leraar informeert de leerlingen bij de aanvang van de les over de lesdoelen, maakt duidelijk wat het doel van de opdrachten is en maakt duidelijk wat de leerlingen ervan zullen leren
 
  • Ebbens, S. & Ettekoven, S. (2005). Samenwerkend leren.
    Burg, C. van. der. & Sijsling, H. (2015) Basisboek activerend didactiek en samenwerkend leren, zo motiveer je leerlingen in het voortgezet onderwijs. Amersfoort: CPS
  • Bolhuis, E.& Hoeff, A. van der (2013). Onderwijs met ICT; leren en lesgeven met technologie. Coutinho, Bussum-Antwerpen
    Slooter, M. (2009). Coachen op contact. CPS Uitgeverij, Amersfoort
  • Ebbens, E. & Ettekoven, S. (2013), Samenwerkend leren. Noordhoff Uitgevers, Groningen
  • Ebbens, E. & Ettekoven, S. (2013), Actief leren Bronnenboek. Noordhoff Uitgevers, Groningen
  • Heide, W. van der (2008), Het gaat steeds beter! Activerende werkvormen voor de opleidingspraktijk. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten
    (inclusief werkvormkaarten)
  • Hoogeveen, P. & Winkels, J. (2014), Het didactisch werkvormenboek; Variatie en differentiatie in de praktijk. Van Gorcum, Assen
 
  • Module ‘Activerende didactiek / Samenwerkend leren’, AOS, voor derdejaars studenten HR en FLOT, inclusief criteria lesbezoek activerende didactiek, samenwerkend leren, onderwijsleergesprek
  • Niveaus van leren, AOS
 

Praktijkonderzoeken:

  • O.a. ‘Historisch redeneren’, ‘Standplaatsgebondenheid’
  • ‘Effect van doeltaal –voertaal op spreekvaardigheid in een ELOS brugklas’
  • ‘Een onderzoek naar het aanleren van de methode van het onderzoek (biologie)’.